Ontstaan Boek

372

Tot voor 1980 was iedereen bij 2A er steevast van uitgegaan dat het Regiment werd opgericht op 21 februari 1836. Toen voorzag een K.B. immers in de oprichting van DRIE artillerieregimenten, gevormd uit de artilleriecompagnies die reeds bestonden sinds 1830. En elke beknopte geschiedenis van het Regiment begon dan ook met de laconiek vermelding “ 2A werd opgericht op 21 februari 1836…..”

De bataljonsstaf was dan ook enigszins verrast toen de Nota Nr ISCV/P 671 van 31 januari 1980 het bataljon 2A bij de honderdjarigen rekende. LtKol SBH Roland WIJNANTS, korpscommandant, vond de zaak interessant genoeg om even na te trekken. Temeer daar hij ontdekte dat uit een krantenknipsel van 1935 bleek dat de opschriften op de huidige Standaard  niet strookten met de vermeldingen van de kroniekschrijver.

De “dubbele” geboorte van 2A was snel uitgelegd. Als men er van uit gaat dat de batterijen, die in 1836 vorm gaven aan het Regiment, reeds bestonden ( weliswaar onder een andere benaming) sinds 1830, dan liggen de “roots” van 2A inderdaad in 1830. Maar als het gaat om de oprichting van de eenheid onder zijn naam “ TWEEDE REGIMENT ARTILLERIE” dan is 1836 de correcte datum. En zo werd het ook gehouden….

Niettemin wilde de korpscommandant er het fijne van weten. Hij betrok mij, als onderofficier SCV bij zijn opsporingswerk en belaste mij met meerdere opdrachten bij de Historische Dienst van de Krijgsmacht en bij het Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis. Reeds bij het eerste bezoek aan het Jubelpark bleek dat men daar geen uitsluitsel kon geven over de vermeldingen op de Standaard van 2A. Vermits de huidige opschriften kloppen met de officiële citaten, dacht men eerder aan een lapsus van de kroniekschrijver. Maar de conservator vertelde er ook, enigszins ontgoocheld, bij dat het Museum over geen gedrukte geschiedenis van 2A beschikte, terwijl dit van de meeste andere artillerieregimenten wel het geval was.

Meteen was de prikkel daar en de korpscommandant besloot van nu maar eens werk te maken van de “ GESCHIEDENIS VAN 2A”. Het moeizame werk van opsporen, verzamelen, vergelijken en sorteren kon beginnen. Zowel de korpscommandant als ikzelf werden vaste klanten in het Legermuseum, bij de Historische Dienst en in de Centrale Bibliotheek MVL. Al deze diensten stonden ons met raad en daad bij en stapels boeken en tijdschriften werden uitgepluisd. Talrijke fragmenten werden eruit gekopieerd. Via vrienden en oud-strijders kwamen talrijke foto’s en andere informatie binnen. De gegevens waren soms al even uiteenlopend als de bronnen waaruit zij kwamen. Wij moesten onderscheid maken  tussen de nuchtere gegevens van de officiële documenten en de soms pathetische artikels van de kroniekschrijvers. Helaas, ook voor ons bleven alle archieven, die jonger waren dan 50 jaar, gesloten… Ook over de periode tussen de beide Wereldoorlogen was weinig te vinden en niet alle Historische Verslagen waren in de eenheid bewaard gebleven.

Gelukkig hadden reeds enkele voorgangers van de korpscommandant werk gemaakt om een geschiedenis van 2A samen te stellen. Zo was er in het bataljon een doorslag van een, in het Frans, getypte tekst over de oorlogsjaren van 2A van de hand van wijlen LtGen baton Jacques TERLINDEN, opgesteld tijdens zijn krijgsgevangenschap in FRENZLAU. Er was ook een uitgebreide briefwisseling over deze geschiedenis tussen de LtGen en LtKol Theo GEEROMS uit de jaren 1950.

Tenslotte konden wij ook informatie halen uit de eenheidsbladen, de Historische Verslagen, verschillende oude documenten en sommige voorwerpen, die een licht op het verleden wierpen. Het was de verdienste van LtKol Stefaan VANDENBERGHE geweest, die tijdens zijn bevelvoering over 2A, heel wat aan oude documenten en uniformen had samengebracht.

Na ongeveer een jaar van opzoekingen en navorsingen, konden wij beginnen met het samenstellen van de tekst. Ik vertaalde de bestaande Franstalige documenten, vulde deze aan met nieuwe gegevens, schreef volledig nieuwe hoofdstukken en zocht de passende illustraties uit. LtKol SBH WIJNANTS had de ondankbare taak dat allemaal na te lezen, te verbeteren en desnoods aan te passen. Vele avonden zaten wij samen of alleen aan die geschiedenis te schrijven, te verbeteren en te vergelijken.  Wij wilden historisch zo juist mogelijk werken en dat was niet gemakkelijk. Heel dikwijls waren datums verkeerd of klopten de gegevens niet met de feitelijke toestand, enz… Zo hadden wij op een zeker ogenblik een mooie, goed bewaarde foto uit 1867. Daarop waren duidelijk uniformen te zien met een schildje waarop gekruiste kanonnen en het cijfer 2 stonden. Artilleristen van 2A! Tot bleek dat het hier ging om leden van de TWEEDE compagnie van de ” GARDE CIVIQUE” (BURGERWACHT) uit BRUSSEL. Zo zie je maar…..

Begin 1982 waren de verschillende hoofdstukken klaar en nagelezen door een taalkundige. Toen begon de zware brok van het drukklaar maken van de teksten. Soldaat-milicien V-Bruno VREYS werd door het secretariaat gedetacheerd bij de dienst SCV en dagenlang zat hij achter de schrijfmachine. Heel dikwijls moest hij een bladzijde herbeginnen, omdat wij, tot op de laatste moment, de gegevens moesten aanpassen. Na de laatste hand aan de lay-out te hebben gelegd, kon het werk in druk worden gegeven bij de Drukkerij van de BSD in WESTHOVEN. Ze hebben deze zware taak tot een goed einde gebracht in relatief korte tijd.

Ondertussen was LtKol SBH WIJNANTS al wel afgelost door zijn opvolger, LtKol SBH Eric SPEYBROECK. Tijdens de viering van “20 JAAR PETERSCHAP” in LIER werd het boek officieel voorgesteld in september 1982.

Het boek werd gedrukt op formaat A4, wat handig was bij het drukken. Om de soms oude foto’s beter tot hun recht te laten komen werd gekozen voor glanzend papier. De oorspronkelijke uitgave telde 204 bladzijden en werd verkocht voor 200,- BEF. Het boek was ingedeeld in VIJF delen met verschillende hoofdstukken:

  1. De woelige jaren – Periode 1830 – 1913
2. De eerste Wereldoorlog – Periode 1913 – 1918
3. Tussen twee oorlogen – Periode 1918 – 1939
4. Weer in oorlog – WO II – Periode 1939 – 1940
5. Het nieuwe 2A – Periode 1946 – 1994

Aan de niet gepubliceerde tekst is nu een ZESDE deel toegevoegd:
6. Nieuwe tijden – Periode 1994 – 2010

In een aantal bijlagen zijn de lijsten van de korpscommandanten, de garnizoensteden, de affiliaties en de eretabel opgenomen. Er werd ook ruime aandacht besteed aan de kentekens en tradities, aan het peterschap met LIER; het Duitse zusterbataljon en het dienstencentrum “’T WEYERKE”.

 Met dit alles heeft 2A nu ook een zo compleet mogelijke geschiedenis van het Regiment. We zijn er ons van bewust dat het niet volledig is, maar wij hebben naar beste vermogen een document samen gesteld dat allen, die begaan zijn met de mooie geschiedenis van dit Regiment, moet kunnen bekoren.

Louis VRANCKX

Archivaris 2A